Alman Vatandaşlığına Geçmek İçin Gerekli Belgeler ve Almanya’da Çifte Vatandaşlık

Alman Vatandaşlığına Geçmek İçin Gerekli Belgeler ve Almanya’da Çifte Vatandaşlık. Almanya’da yaşayan Türk vatandaşlarının Alman Vatandaşlığına geçişi ve Çifte vatandaşlık işlemleri hakkında bu makalede detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.

Almanya’da yaşayan 3 milyonun üstündeki Türk vatandaşlarının vatandaşlık  ettikleri  ile ilgili merak edilen hususlar Alman Hukuk Rehberinden alınan aşağıdaki bilgiler ile açıklanmaya çalışılmıştır.

ALMAN VATANDAŞLIK MEVZUATI
A. Alman Vatandaşlığını Kazanma Yolları
Almanya’da yaşayan yabancı uyruklu göçmenlerin Alman vatandaşlığına geçişlerini
düzenleyen birden fazla yasa bulunmaktadır. Almanya’ya geliş nedeni, oturma süresi veya oturma izni statüsü gibi kıstaslar, bir yabancının Alman vatandaşlığına geçişinde hangi yasadan yararlanabileceğinin belirlenmesi bakımından önemlidir.
1. Alman Vatandaşlığının Doğumla Kazanılması
Anne ve babasından biri Alman vatandaşı olan çocuk, doğuştan Alman vatandaşıdır (kan ilkesi).
Ayrıca, 1 Ocak 2000 tarihinde yürürlüğe giren mevzuat çerçevesinde, yabancı anne ve
babaların Almanya’da doğan çocukları, anne veya babadan biri çocuğun doğduğu sırada en az sekiz yıldan beri devamlı ve yasal şekilde Almanya’da yaşıyor ve de oturma hakkına ya da en az üç yıldan beri süresiz oturma iznine sahip bulunuyor ise, re’sen Alman olurlar. Bu çocuklar, doğuştan itibaren tüm hak ve ödevleriyle Alman vatandaşı olurlar.
2. Seçme yoluyla Alman vatandaşlığının kazanılması
Doğum ilkesine göre Alman olmakla birlikte, aynı zamanda ana ve babalarının vatandaşlığını da almış bulunan kimselerin, reşit olduktan sonra 23 yaşına kadar bu vatandaşlıklarından birini tercih etmeleri gerekmektedir:
– Yabancı vatandaşlığı korumak istediklerini bildirenler veya 23 yaşını doldurdukları
tarihe kadar herhangi bir tercih bildirmeyenler Alman vatandaşlığını kaybederler.
– Alman vatandaşlığına karar verenlerin 23 yaşına kadar, diğer vatandaşlıktan
çıktıklarını belgelemeleri gerekir.
– Öteki vatandaşlıktan çıkılması olanaksız veya çok ciddi sıkıntılara yol açar nitelikte
ise, birden fazla vatandaşlık kabul edilebilir. Bu durumda, en geç 21 yaşına kadar, o
tarihte öteki vatandaşlıktan çıkarılma işleminin başarılı olup olmayacağı henüz
bilinmese dahi, vatandaşlığı koruma izni için başvurulmalıdır.
Resmi makamlar gençlere erginlik çağına geldikleri zaman seçim yükümlülüğü
(optionspflicht) hakkında bilgi vereceklerdir.
3. Çocuklar için vatandaşlığa geçiş düzenlemesi
1 Ocak 2000 tarihinden itibaren Alman vatandaşlığını doğum yoluyla kazananlardan 10 yaşına kadar olan çocuklar yeni yasanın getirdiği koşullarla özel bir hakka sahip
bulunmaktadır. Bu koşullar:
– Vatandaşlığa geçiş için 31 Aralık 2000 tarihine kadar başvuruda bulunulması,
– Çocuğun 1 Ocak 2000 tarihinde on yaşını doldurmamış olması,
– Çocuğun Almanya’da doğmuş olması,
– Doğum sırasında ana veya babanın en az sekiz yıldan beri yasal şekilde Almanya’da
yaşıyor olması ve oturma hakkına veya en az üç yıldan beri süresiz oturma iznine
sahip bulunması,
– Ana ve babanın yasal, süresiz oturma statüsünün sadece doğum sırasında değil,
çocuğun vatandaşlığa geçişi sırasında da mevcut olmasıdır.
Bu çocuklar da reşit oldukları zaman seçim yükümlülüğüne tabidirler.
4. Yabancılar Yasası uyarınca Alman vatandaşlığının kazanılması
1 Ocak 2000 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Vatandaşlık Reform Yasası, bir yabancının Yabancılar Yasasına dayanarak Alman vatandaşı olma hakkını elde etmesini yeniden düzenlemiştir. Buna göre, 16 yaşını doldurmuş bir yabancı aşağıdaki koşulları yerine getiriyorsa yazılı başvuruda bulunması halinde Alman vatandaşlığını kazanabilir.
– Almanya’da en az 8 yıl yasal olarak oturmuş olmak. (Müsamaha (Duldung) statüsünde geçirilmiş süre yasal oturum sayılmamaktadır);
– Vatandaşlık için başvuru yapıldığı anda “oturma izni”ne (süresiz veya sınırlı) veya
“yerleşim izni”ne sahip olmak;
– Yeterli derecede Almanca bilmek. Almanca bilgisinin Avrupa Konseyinin ortak
referans dil standartlarına göre yazılı ve sözlü olarak yeterli olması gerekmektedir.
(Zertifikat Deutsch nach dem Niveau B 1 des Gemeinsamen Europäischen
Referenzrahmens). Almanca bilgisini ispata yarar okul, kurs diplomaları yoksa, ilgili
eyaletteki uygulamaya göre sözlü bir testten geçmek gerekebilmektedir.
– Almanya’nın hukuki ve toplumsal düzeni hakkında temel bilgilere sahip olmak;
– Sabıkasız olmak. En fazla 180 güne denk gelen para cezasını aşmayan mahkumiyetler veya infazı tecil edilmiş olması kaydıyla 6 ayı geçmeyen hapis cezaları engel teşkil etmez. Yukarıdaki sınırların altında kalan birden fazla cezalandırılma sürelerinin birbirine eklenmesi söz konusu değildir;
– Genel olarak geçimini sosyal yardım veya işsizlik yardımı olmaksızın temin
edebilmek. Kendi kusuru olmaksızın işsiz kalma durumunda “işsizlik yardımı” veya
“sosyal yardım” alınması engel teşkil etmez. Eğer başvuru sahibi 23 yaşının altında ise
bu koşul aranmaz, gelir durumuna bakılmaz;
– Anayasal düzene bağlılık belgesinin imzalanması. Anayasaya aykırı bir faaliyette
bulunmamak;
– Hakkında Yabancılar Yasasının 46 maddesine göre sınır dışı edilme kararı
bulunmamak;
– Başvuru tarihine kadar bağlı bulunulan ülkenin vatandaşlığından çıkılması. İlgili,
kendisinden kaynaklanmayan nedenlerden dolayı diğer vatandaşlığından çıkamıyor
ise, bu koşul aranmaz. Ayrıca, başvuruda bulunan kişi herhangi bir Avrupa Birliği
ülkesinin vatandaşı ise, eski vatandaşlığından ayrılması gerekmemektedir;
– Reşit olmayan çocuklara vatandaşlığa alınma garantisi verilir. Başvuruda bulunan
kişinin karısı / kocası ve reşit olmayan çocukları, Almanya’da düzenli olarak 8 yılı
doldurma şartı aranmaksızın Alman vatandaşı olma hakkına sahip olabilirler.
5. Takdir yoluyla Alman vatandaşlığının kazanılması
Herhangi bir nedenle Yabancılar Yasasının kolaylaştırılmış vatandaşlık hükümlerinden
yararlanamayan bir göçmen, aşağıdaki koşulları yerine getirdiği takdirde, Vatandaşlık
Yasasının 8. maddesine göre Alman vatandaşlığına geçebilir. Hukuka uygun olarak gerekli oturma süresi bazı yabancı gruplar için farklılıklar içermektedir:
– Almanya’da en az 8 yıl yasal oturum,
– Siyasi iltica başvurusu kabul edilenler için 6 sene oturum,
– 60 yaşından büyük yabancılar için 12 sene oturum,
– Alman devletinin koruması altında olan veya hiçbir vatandaşlığı olmayan yabancılar
için 6 sene oturum,
– Alman devletinin çıkarlarının gerektirdiği hallerde en az 3 senelik oturum,
– Bir Alman tarafından evlatlık edinilen çocuklar için 3 senelik oturum,
– Vatandaşlık başvurusu yapıldığında, “oturma izni”ne (sınırlı veya sınırsız) veya “yerleşim izni”ne sahip olmak,
– Almanya’da temelli olarak yerleşmiş olmak (geçici bir nedenle Almanya’da bulunanlar
bu haktan yararlanamaz);
– Alman medeni hukukuna göre reşit olmak ve kişilik haklarının herhangi bir nedenle
kısıtlanmamış olması,
– Sabıkasız olmak. Yabancılar Yasasının 46. /1.- 4. maddeleri ve 47./1. – 2. maddeleri
uyarınca sınırdışını gerektirecek herhangi bir durumun bulunmaması. Ağır para veya
hapis cezasını gerektirecek suçların işlenmiş olması veya yasadışı kamu düzeni
bozucu faaliyetlere katılınmış olması Alman vatandaşlığına geçişe engel oluşturur.
– Kendisi ve ailesi için yeterli bir konuta sahip olmak,
– Kendisi ve ailesinin geçimi için yeterli bir gelire sahip olmak. Herhangi bir nedenle
sosyal yardım veya işsizlik yardımı alan bir yabancı Alman vatandaşlığına geçemez.
Herhangi bir nedenle işsizlik parası, hastalık kasası yardımı, çocuk eğitim parası,
konut yardımı veya BaföG alanlar için gelecekteki gelir durumlarının nasıl olabileceği
değerlendirilir.
– Yeterli düzeyde Almanca bilmek,
– Anayasal düzene bağlılık belgesinin imzalamak,
– Eski vatandaşlıktan ayrılmak,
Yukarıdaki koşulları yerine getiren, 16 yaşını doldurmuş bir yabancı vereceği bir dilekçe ile
Alman vatandaşlığına geçebilir.
6. Eş ve çocukların durumu
Ailede ebeveynlerden biri 2. bölümde belirtilen koşulları yerine getiriyorsa, eş ve çocuklar da verecekleri dilekçelerle birlikte Alman vatandaşlığına geçebilirler.
Vatandaşlığa geçmek için gerekli oturum süresi, eş ve çocuklarda daha düşük tutulmuştur.
Örneğin eşlerde, eğer ailenin müşterek yaşamı en az iki yıldır Almanya’da sürüyorsa, 4 yıllık oturum süresi yeterli kabul edilmektedir. Çocuklarda ise Almanya’da 3 yıllık oturum süresi yeterlidir. Eğer çocuk 6 yaşından küçükse, yaşının yarısına denk süreyi Almanya’da ailesi ile birlikte geçirmiş olması yeterlidir.
Yeterli Almanca bilgisi kural olarak hem eşten, hem çocuklardan beklenmektedir. Eğer diğer  aile bireyleri yeterli Almanca biliyorsa eşin eğitim durumu ve diğer zorluklar da gözönüne alınarak, daha az bir Almanca bilgi düzeyi kabul edilebilmektedir. 16 yaşından küçük çocuklardan Anayasaya bağlılık açıklamasını imzalamaları istenmez.
16 yaşını doldurmuş çocukların dilekçeleri müstakil işlem görür ve tam ücret gerektirir.
Ancak, 23 yaşın altındaki gençlerin başvurularında geçimini kendi geliriyle temin etme
koşulu aranmaz. Yasalar bir aile içinde tek vatandaşlık prensibinin gerçekleşmesini (tüm aile bireylerinin beraberce Alman vatandaşı olmasını) desteklemektedir. Ancak bu zorunlu değildir. Koşulları yerine getiren bir ebeveyn Alman vatandaşlığına tek başına veya çocuklarıyla birlikte geçmekte serbesttir.
B. Alman vatandaşlığına geçiş işlemleri
1. Dilekçe
16 yaşını doldurmuş her yabancı bizzat dilekçe verebilir ve vatandaşlığa geçme sürecini böylece başlatmış olur. Bu kişiler, ikamet edilen yerin Vatandaşlık Dairesine başvurarak gerekli dilekçe formunu (Antrag auf Einbürgerung) şahsen almalıdırlar.
Bir yabancı başvuru öncesinde vatandaşlık dairesine gidip danışabilir ve özellikle
Almancasının yeterli sayılıp sayılmayacağını öğrenebilir. Aile bireyleri de Alman
vatandaşlığına geçecekse, 16 yaşını doldurmuş her birey müstakil dilekçe verir. 16 yaşından  küçüklerin başvuruları velileri tarafından yapılır.
Dilekçeye eklenecek belgeler:
– Doğum belgesi;
– Kazanç belgeleri: Son 3 aylık maaş kağıdı ve fotokopisi;
– İşsiz ise işsizlik parası ya da yardımı aldığına dair belge ve fotokopisi;
– Pasaport ve pasaportunda kayıt bulunan sayfalarının birer fotokopisi;
– Evlenme cüzdanı ve üzerlerinde kayıt bulunan sayfaların birer fotokopisi;
– Daha önce boşanma olmuşsa ise buna ilişkin mahkeme kararı ve Almanca tercümesi,
– Yeterli Almanca bilgisini kanıtlayan diploma veya okul belgesi;
– Çocukların okul karneleri
2. Anayasaya bağlılık beyanı ve Almanca testi
Dilekçe verildikten, verilen belgelerin tam ve doğru olduğu tespit edildikten sonra, sıra
Anayasaya bağlılık belgelerinin imzalanması ve yeterli Almanca bilindiğinin tespitine gelir.

Yeterli Almanca bilindiğinin kanıtı olabilecek bir diploma ve sertifika yoksa, bir test
yapılması zorunludur.
Vatandaşlık dairesindeki memur başvuru sahibi ile örneğin Alman vatandaşlığı, dilekçedeki sorular vb. üzerine kısa bir söyleşi yapmaktadır. Bu testin birinci bölümüdür. İkinci bölümde başvuru sahibi günlük gazeteden seçilmiş kısa bir metni okuyup, anladığını anlatmak zorundadır. Memur buna göre bir karara varacaktır.
Eğer yeterli Almanca bilinmediği sonucuna varılırsa o zaman işlemin durdurulması veya dilekçenin geri alınarak Almanca kursuna katılınması gerekecektir. Bu hususta haksızlığa uğradığını düşünenlerin danışma bürolarına, avukata veya Almanca seviyesini ölçebilecek başka bir makama (VHS vb.) başvurmaları uygun olacaktır.
3. Vatandaşlığa Alınma Teminat Belgesi (Einbürgerungszusicherungurkunde)
Dilekçe verildikten ve yeterli Almanca bilgisi tespit edildikten sonra Vatandaşlık Dairesi
diğer işlemleri tamamlar. Bu işlemler genellikle 10-12 haftalık bir süre içerisinde (bazı
bölgelerde daha uzun) tamamlanır ve başvuru sahibine Alman Vatandaşlığına alınacağına dair “Teminat Belgesi” (Einbürgerungszusicherungurkunde) verilir. Belgenin geçerliliği 2 yılla sınırlandırılmıştır. Bu sürenin bazı hallerde uzatılması mümkündür.
Türk vatandaşlığından çıkışın mümkün olmadığı, aşırı düzeyde maddi zarara yol açacağı veya sağlık nedenleriyle çıkış işlemleri takip edilemeyecegi ispatlandığında, çıkış işlemi süreci söz konusu olmayacağından, doğrudan çifte vatandaşlığın kabulü ile Alman vatandaşlığına geçilmesi mümkün olabilmektedir.
4. Türk Vatandaşlığından Çıkma İzin Belgesi
Bundan sonraki aşamada, pasaport, nüfus cüzdanı, 4 adet fotoğraf, “Teminat Belgesi”nin aslı ve iki adet Türkçe tercümesi ile birlikte yetkili konsolosluğa Türk vatandaşlığından izinle çıkış işlemlerinin başlatılması için başvuruda bulunulması gerekmektedir.
Çıkma izni başvurularının T.C. İçişleri Bakanlığınca sonuçlandırılması 3 ila 6 ay
sürebilmektedir. Türk vatandaşlığından çıkmak isteyen kişiye, Konsolosluklarca evvela
İçişleri Bakanlığından gönderilen Çıkma İzin Belgesi tevdi edilmektedir.
5. Alman Vatandaşlığına Alınma belgesi
“Türk Vatandaşlığından Çıkma İzin Belgesi”nin, Almanca çevirisiyle birlikte Alman
Vatandaşlık Dairesine verilmesi gerekmektedir.
Alman Vatandaşlık Dairesi, çıkış izni belgesi ile birlikte, aradan geçen zaman içinde başvuru sahibinin koşullarında bir değişiklik olup olmadığını değerlendirdikten sonra, Alman vatandaşlığına geçiş işlemini sonuçlandırır ve 6-8 hafta içerisinde Alman vatandaşlığı belgesini (Einbürgerungsurkunde) başvuru sahibine verir.
Alman kimlik belgesi ve pasaport çıkartmak için bu belgeyle başvuruda bulunulur. Ancak,
Alman vatandaşlığına geçiş kesinleşmesine rağmen işlemler henüz bitmemiştir. Vatandaşlık Dairesi, yeni vatandaşından Türk Konsolosluğuna gidip, çıkış işlemlerini bitirmesini ve vatandaşlıktan çıkış belgesinin kendilerine getirilmesini isteyecektir.
6. Türk Vatandaşlığından Çıkma Belgesi

Alman vatandaşlığına alınma belgesinin aslı ve iki adet Türkçe tercümesi, T.C. pasaport ve nüfus cüzdanlarıyla birlikte ilgili Konsolosluğa ibraz edildiğinde, Türk vatandaşlığından çıkma işlemi sonuçlandırılır ve başvuru sahibine “Çıkma Belgesi” verilir. Şahıs, bu belgeyi teslim aldığı tarih itibariyle Türk vatandaşlığından çıkmış sayılır. Son olarak, çıkma belgesinin Alman makamlarına ibrazı gerekmektedir. Böylece bütün işlemler bitmiş olacaktır.
C. Çifte vatandaşlığı mümkün kılan durumlar
1. Doğumdan Çifte Vatandaşlar
Doğumdan, anne veya babanın sahip olduğu vatandaşlığa dayanılarak kazanılan
vatandaşlıklar, ebeveynlerin farklı vatandaşlıklara sahip olmalarıyla yasal “çifte” vatandaşlığa yol açmaktadır. Örneğin, annesi Alman vatandaşı, babası Türk vatandaşı bir çocuk, iki vatandaşlık sahibi olarak dünyaya gelmektedir. Bu kişi için hiç bir zaman vatandaşlığın seçimi söz konusu olamaz. Bu yoldan çifte vatandaşlığı kazananlarla, isteğe bağlı olarak çifte vatandaş olanların durumu farklıdır.
2. İsteğe Bağlı Olarak (Yere Bağlı) Çifte Vatandaşlar (18 ile 23 Yaş Arası Seçim
Zorunluluğu)
En az sekiz yıldır yasal olarak Almanya’da ikamet eden anne veya babanın çocuğu doğumla  Alman vatandaşlığını kazanır. Bu kişi aynı zamanda yabancı statüsündeki anne ve babasının da vatandaşlığına sahiptir. Çifte vatandaş durumunda olan bu kişilere, 18 yaşına girdiklerinde,
Alman dairelerince, iki vatandaşlıktan birini seçme çağrısı (Optionspflicht) yapılır. Bu
durumdaki kişiler, 23 yaşını dolduruncaya kadar seçme kararını vermezlerse, otomatik olarak Alman vatandaşlığını kaybederler.
Alman vatandaşlığını kaybeden kişilere, eğer Almanya´da kalmak isterlerse, İkamet Yasasının 38. maddesine göre tekrar oturma izni verilmektedir.
3. 01 Ocak 2000 Tarihinden Önce Çifte Vatandaşlığı Elde Etmiş Olanlar
01 Ocak 2000 tarihine kadar hem Türk, hem de Alman vatandaşlığını elde etmiş olan
vatandaşlar yasal olarak çifte vatandaştırlar.
4. İzinli Çifte Vatandaşlar
Yeni Alman Vatandaşlık Yasası, temel prensip olarak, Alman vatandaşlığına geçmek isteyen bir yabancının, mevcut vatandaşlığından ayrılmasını öngörmektedir. Ancak, bazı özel durumlarda, yabancının vatandaşlıktan ayrılması olanaksızsa veya çok zor şartlarda mümkün oluyorsa, eski vatandaşlıktan ayrılınmaksızın Alman vatandaşlığına geçme olanağı öngörülmüştür.
Türk vatandaşları, vatandaşlıktan çıkmalarıyla birlikte Mavi Karta hak kazandıklarından, Türkiye´de yaşanması muhtemel bir maddi zarar genel olarak sözkonusu olmamaktadır.
Ancak, kişinin özel durumu böyle bir zararın oluşmasına yol açıyorsa, istisnai olarak Türk vatandaşlığını terk etmeden de Alman vatandaşlığına alınabilir.

(Visited 380 times, 1 visits today)